Kapellen

Ook in ons Cluster, wij zijn tenslotte in Limburg, zijn er diverse kruisen langs vroegere zandwegen die nu hoofdwegen zijn geworden en ook kapellen die aan verschillende redenen hun ontstaan danken. In alle drie de kernen van de Gemeente Beesel en dus ons Cluster kunt u ze vinden.

Korte beschrijving van de Kapellen

Beesel

Beesel telt verschillende oude(re) kapellen:

-       De Bussereindskapel. Deze is toegewijd aan Onze Lieve Vrouw van Altijd Durende Bijstand. Deze is in 1975 afgebroken en in 1992 op verzoek van de buurtbewoners op de huidige plek weer herbouwd. Het oorspronkelijke kapelletje stamde vermoedelijk uit 1907 en verving toen al een nog oudere kapel

-       Bakhei’s kapel. Deze stamt uit ca. 1870 en is toegewijd aan Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart. De kapel staat onder een pude lindeboom, op de plaats waar de Kerstenbergweg overgaat in een veldweg. In de achtergevel is het houten hagelkruis ingemetseld dat vroeger op de ze plek stond. Met het houten kruis ging men vroeger op bedevaart naar Kevelaer, zo vertelt de overlevering….

-       Bij kasteel Nieuwenbroek ligt ook een klein kapelletje dat in 1910 gebouwd werd in opdracht van de toenmalige kasteelheer Baron von Kempis. Het is een kruiskapel en jaarlijks wordt hier voor de sacramentsprocessie een rustaltaar gebouwd, waarbij de entree prachtig versierd wordt met een bloementapijt.

 

 

-       De Antoniuskapel. Ligt aan de Zandkuilweg en stamt uit 1824. Hij staat letterlijk in de schaduw van een zeer oude lindeboom en dat is te merken aan de scheuren in het gebouw die veroorzaakt worden door de druk van de wortels.

 

 

-       De Lourdeskapel. Ligt in Rijkel en dateert uit 1927. Zij is de vervanging van een oudere vervallen kapel die op dezelfde plaats stond.


-      kapel van Onze Lieve Vrouw van Smarten. Ook in Rijkel staat de oudste kapel van Beesel. In de getraliede nis bevindt zich sinds 1979 een replica van de originele stenen piëta in 17-eeuwse stijl. Het originele beeldje komt vermoedelijk uit de Gertrudiskerk van Beesel.

 

 

 Reuver

Reuver kent twee kapellen:

-       De Antoniuskapel. Deze is gebouwd in 1933 en toegewijd aan de Heilige Antonius van Padua. In de zijgevel zitten kleine dubbelvensters in art-déco stijl. In het interieur vinden we een meerkleurige decoratief gelegde tegelvloer en een azuurblauw betegeld altaar met het beeld van de H.Antonius. De kapel ligt op de splitsing Kesselseweg - St. Lambertusweg.

 

-       De Lambertuskapel. Dit is de meest bekende en ook de grootste kapel in Reuver.
De Lambertuskapel, gelegen aan de rand van Reuver, boven op een heuveltje en met een prachtig zicht op Kessel en de Maas dateert van 1897. Hij werd gebouwd door de toenmalige pastoor Vrancken, een groot vereerder van de H. Lambertus. Dat de kapel daar gebouwd werd was niet toevallig. In 1830 was de toenmalige kapel ingestort en in 1845 werd uit de resten daarvan, en dat waren grotendeels maaskeien, maar ook stukken romeinse dakpannen, een klein kapelletje gebouwd als herinnering. Die romeinse dakpannen doen sommigen vermoeden dat op deze plek al heel vroeg iets gebouwd is. Feit is dat achter de kapel op een diepte van 50 cm een fundering ligt die duidt op een grote kerkruimte met zelfs een priesterkoor. De funderingen zijn onaangeroerd in afwachting op moderne technieken die deze funderingen en ook de omgeving meer precies kunnen dateren en beschrijven. Daarom zijn de oorspronkelijk plannen om de contouren van de fundamenten bloot te leggen en gedeeltelijk (bijv. 30 cm ) op te metselen, zodat ze zichtbaar zijn, in de ijskast gelegd.

De Kapel heeft altijd veel voor de reuverse gemeenschap betekend. Echter door vandalisme was deze sinds midden tachtiger jaren gesloten. Dit zou duren tot ver in 2008. Alleen op de feestdag van St. Lambertus werd er jaarlijks nog een eredienst of Lof gehouden.

Renovatie Lambertuskapel

Het kerkbestuur is in 2004 begonnen met plannen te maken om de St.Lambertuskapel te renoveren met het doel om deze dan ook de gehele dag open te stellen.

Achter de schermen werd met diverse organen en instanties overleg gepleegd over wat en hoe er gerestaureerd moest en kon worden. Het is goed dat er plannen gemaakt worden, maar de uitvoering daarvan is een andere zaak.
Om het geheel uit te laten voeren door een aannemer was financieel niet haalbaar. Nu hebben wij in onze parochies zeer actieve vrijwilligers op verschillende terreinen. In deze tijd kan een parochie zonder deze vrijwilligers gewoon niet meer goed functioneren. Zo zijn er talloze parochianen die hun steentje bijdragen en zorgen dat alles loopt zoals het moet lopen.

Kort na de eeuwwisseling startte een nieuwe werkgroep om het onderhoud van het RK Kerkhof op zich te nemen. Zij noemen zich “de Schoffelgroep”. Maar let wel; wat deze heren met hun gouden handjes allemaal presteren: daar mag je U tegen zeggen. Deze groep, onder de bezielende leiding van Wim van Bolderen is op 1 mei 2007 samen met het kerkbestuur voortvarend gestart met de renovatie van de Lambertuskapel. Het was een groot project dat waard is om vermeld te worden.

In grote lijnen werd het volgende gedaan:

Binnen

Het altaar werd verwijderd (dit klinkt natuurlijk rigoureus, maar er bestaan plannen om dit altaar in de Lambertusbeuk te herplaatsen en daar dan ook de 2 retabels van Lambertus en het Lambertusbeeld in te verwerken). Het altaar belemmerde namelijk de doorkijk naar de oude kapel en nam de helft van de oppervlakte van de kapel in beslag. Het stukwerk in het oude kapelletje ( het voorste gedeelte) werd gedeeltelijk verwijderd, waardoor de maaskeien weer zichtbaar werden. In die oude kapel is ook het plafond vernieuwd.
In de grote kapel bestond de lambrisering uit bruine tegels van 25x10 cm. De bovenste 5 lagen zijn afgekapt, de lambrisering werd verlaagd en geheel gestukadoord. Vervolgens werd deze verfraaid met gipslijsten. Ook de muren werden opnieuw gestukadoord en uiteraard werd alles geverfd. Voor een fraaie verlichting zorgt een 12 armige kroonluchter met bol. Een aanwinst tenslotte zijn de glas in lood ramen en 6 kerkbankjes die het interieur afmaken en de mensen de mogelijkheid bieden om in een stichtelijk ingerichte kapel te mediteren en te bidden.

Buitenkant

Het dak van de oude kapel is volledig gesloopt en gerenoveerd, waarna er nieuwe penreih leien op gelegd werden. Van de grote kapel werden alle leien gesloopt, de goede exemplaren werden apart gehouden en zijn op de oostzijde van het dak weer aangebracht. De andere kant werd vernieuwd. Het hemelwater werd vroeger niet afgevoerd; dat is nu wel het geval middels koperen goten en ondergrondse afvoer naar een zinkput.

Het voegwerk rondom is hersteld. De mergelrand van de voorgevel is gerestaureerd en voorzien van een nieuw stenen kruis. De achtergevel werd afgewerkt met een nieuwe pironne.
Ook het buitenterrein ging geheel op de schop. Het open terrein werd omgeploegd, geëgaliseerd en opnieuw ingezaaid. Rondom de kapel werden maaskeien aangebracht en de toegangswegen werden met betonkeitjes bestraat. Een nieuwe toegangsweg werd gevormd door een hellingbaan, zodat rolstoelers ook zelfstandig toegang hebben tot de kapel.
Vijf bomen die te dicht bij de kapel stonden en te groot waren geworden werden gekapt zodat de kapel meer licht en lucht kreeg.
De toegangstrap vóór de kapel werd uitgebreid en gerestaureerd en er werden fraaie taluds aangelegd en ingeplant.
Als je de kapel wilt binnengaan wordt je verrast met een mooi mozaïek kruis.

Foto's (11st.) bomenkap (klik op eerste foto):

Foto's (17st.) renovatie buitenmuren en dak (klik op eerste foto):

Kerkbanken

Bij het op zoek gaan naar kerkbanken werden we getipt door onze leiendekker dat er nog kerkbanken stonden in het voormalige klooster Mariaweide in Venlo. De Woningbouwvereniging Venlo-Blerick werd benaderd en schonk spontaan de laatste 2 banken. Van de uitvoerder zelf kregen we nummer drie. Ze werden in de garage van Wim van Bolderen uit elkaar gehaald, op maat gemaakt, geschuurd en gelakt en dan in de kapel geplaatst. Fijn is het als je dat zo in één zin kunt zeggen, maar u begrijpt dat dit een hele klus was. Onder de vrijwilligers zitten echter enkele liefhebbers van houtbewerking, dus dat zat wel snor.
In de kapel zelf worden nu de montanten, een heel mooi woord voor de kozijnen waarin de glas-in-lood ramen gezet gaan worden, gerestaureerd. Een werk waar geduld een mooie leermeester is. Als dit klaar is kunnen de ramen worden geplaatst, waarna de sierlijsten aangebracht worden.

Foto's (10st.) vervaardigen en plaatsen kerkbanken (klik op eerste foto):

Glas in lood ramen

Voor de klus glas-in-lood ramen melden zich spontaan Cor Apeldoorn. We dachten allemaal dat het gewone eenvoudige ramen zouden worden, met rechthoeken in verschillende kleuren. Maar het pakte anders uit. We laten Cor zelf aan het woord:

 “Pap, ze willen jou vragen om nieuwe ramen te maken voor de St. Lambertuskapel".

Dat was het eerste bericht dat ik kreeg van mijn zoon Philip die ter plaatse bezig was met graafwerkzaamheden en inderdaad kwam het verzoek spoedig daarna aan huis.
Het beeld dat men zich in het algemeen voor de geest haalt bij glas-in-loodramen zijn meestal de prachtige werken van de bekende Nicolas familie, met bijbelse afbeeldingen die wereldwijde bekendheid genieten en waarbij een poging tot imitatie bij voorbaat is gedoemd om te mislukken.
De leden van die bekende familie zijn allen bekwame schilders en dat ben ik beslist niet! Het is vooral om deze reden dat ik gekozen heb voor ramen met vooral symbolische uitingen waarin ik veel informatie heb verwerkt die ik van de vrijwilligers kreeg die zich met de restauratie van de kapel bezighouden.

Foto's (20st.) Glas-in-loodramen (klik op eerste foto):

Over de ramen

Bij mijn bezoek aan de kapel, dit om mij enigszins in te leven, was het eerste dat in mij op kwam; het mooie St.Lambertuslied, dat ik als kind vaak zong. Wij hadden dit geleerd op de, hoe kan het anders, St. Lambertusschool in Reuver. Logisch, want wij behoorden tot de St. Lambertus parochie! Het lag dus voor de hand dat ik dit lied op glas zette en de eerste twee ramen daarmee beschreef. Ik heb mij daarbij beperkt tot twee coupletten. Er werd mij verteld dat er een oud fundament was opgegraven van een kerk die daar ooit zou hebben gestaan. Dit heb ik weer gegeven met een goudgeel kruis op een blauwe achtergrond, binnen een gotische boog, met de bedoeling hiermee een sacrale sfeer te scheppen. In de achterwand van het oude stenen kapelletje is een schietgat geweest, waarachter tijdens de oorlog een mitrailleur stond opgesteld. Dit schietgat heb ik opgetekend met daarin twee vlagpunten van de strijdende partijen. Bij de opgravingen werd er zelfs een scherf gevonden dat door kenners werd geïdentificeerd als stammende uit de Romeinse tijd. Dit scherf heb ik in een raam verwerkt, niet passende in traditionele glas-in-loodramen maar hier vond ik het wel erg passend.
Vaak heb ik het lood vervangen door contourlijnen en de vlakken ingekleurd met glas-emaillen. Er zijn zelfs twee ramen waarbinnen ik het moderne fusewerk heb gezet waarmee alles wat kleurrijker wordt. “ Tot zover Cor Apeldoorn.

Kruiswegstaties

Niet alleen ter verfraaing maar ook voor meditatie werd gedacht aan een kruisweg. De statie in de Lambertuskerk werd vakkundig gefotografeerd en de firma Gebr. van Rens heeft deze ingelijst met een passe-partout. Ook zij hebben hier een gedeelte van gesponsord. Op iedere statie heeft Wim Rijvers, een van onze kosters, de tekst gedrukt die erbij hoort. Het geheel is geweldig.

Het interieur van de kapel is zeer integer en rustgevend geworden.

Schilderwerk

Het allermooiste: Hub Pollen heeft links en rechts van het beeld van de H.Lambertus twee mooie engelen geschilderd. Hoe moeilijk dit is en ook hoe veel werk dit kost, merk je als dit van nabij hebt mogen volgen. Wat kun je toch prachtig creatief bezig zijn. Hub is over het resultaat zeer te spreken en niet alleen hijzelf.

Afwerken buiten

Ook buiten de kapel is hard gewerkt. Aan weerszijden langs de kapel werd een voetpad aangelegd, en vanaf de lange gevel tot aan dit pad liggen nu maaskeien, gevat in cement. Onderaan de trappen is een half rond “bordes” gemaakt met hierin een rooster, zodat u niet met zand aan uw voeten de kapel hoeft te betreden. Ook het begin van de hellingbaan werd wat beter toegankelijk gemaakt. Ook werden enkele banken halverwege de hellingbaan geplaatst zodat iemand die daar behoefte aan heeft, even op adem kan komen. Tenslotte werden de taluds beplant en was de restauratie voltooid. Dat pakte mooi uit, want in 2009 bestond de St.Lambertusparochie 175 jaar. De hernieuwde inzegening van de kapel, compleet met een grote processie waaraan veel verenigingen deelnamen, en een grote feesttent in de aangrenzende weide, was een belangrijk onderdeel van de viering van dit jubileum. De parochiegemeenschap was blij met dit resultaat.

Foto's (9st.) aanleg paden en afwerking (klik op eerste foto):


Foto's (3st.) inzegening Lambertuskapel:

Offenbeek


-       De Barbarakapel. Een in 2013 nieuw gebouwde kapel. Dit verdient een toelichting door de voorzitter van de projectgroep die deze kapel gerealiseerd heeft, de heer Cor van de Kerkhof.

In 1934 werd er door de inwoners van Offenbeek een kapel gebouwd op de Offenbekermarkt en vernoemd naar St. Barbara.
In 1964 moest deze kapel voor de komst van de nieuwe kerk in Offenbeek wijken en werd dus afgebroken. Op een herfstavond in 2006 vertelde ik mijn vrouw dat ik een denktank op wilde richten om te komen tot de herbouw van de Barbarakapel op de Offenbekermarkt. De denktank werd gevormd door Ger Peulen, Wiel Weijers en Cor van de Kerkhof.

Er werd als eerste gekeken of er genoeg draagvlak was in onze gemeente, dit overleg vond plaats met het kerkbestuur van Offenbeek, Parochiecluster Reuver, Beesel, Offenbeek, het Kernoverleg Offenbeek en wethouder Jan Smolenaars. Alle partijen zegden hun steun toe.
In juni 2007 werd John Gubbels gevraagd of hij als architect pro deo een tekening wilde maken van de afgebroken St. Barbarakapel. Wij kwamen in het bezit van een blauwdruk van de vorige kapel die afgebroken was.

Op kermismaandag 8 september werd het definitieve ontwerp gepresenteerd aan het voltallige college van B & W. Voor indiening van de aanvraag, was er overleg met de aanwonenden. Zodoende werd op 22 december 2008 de aanvraag voor de bouwvergunning ingediend. De bouw was alleen mogelijk als de bouwmaterialen gratis beschikbaar werden gesteld door het bedrijfsleven. Vrijwilligers zouden de kapel gratis in hun vrije tijd moeten bouwen, en velen zouden ons financieel moeten steunen.

De werkgroep groeide uit tot 20 personen die als vrijwilliger de kapel wilde herbouwen. Vele werkgroepen probeerden sponsoren voor de kapel binnen te halen. Anderen begaven zich op het financiële pad. Via ‘t Klökske werden maandelijks de inwoners op de hoogte gebracht van de stand van zaken.

Op 13 augustus 2012 startte de bouw door de omheining te plaatsen.De  eerste steen werd gelegd op 8 oktober 2012 door de Burgemeester Petra Dassen en Pastoor Frans Houwman.

De kapel werd op 19 oktober 2013 ingezegend door onze Bisschop Frans Wiertz en Pastoor Houwman. In grote getale opgekomen inwoners waren getuige van een feestelijke inzegening. De gemeenschap van Offenbeek mag trots terugkijken op de realisatie van dit project.

Opgetekend door Cor van de Kerkhof. Februari 2017.

Foto's (45st.) bouw en inzegening Barbarakapel (klik op eerste foto):

 -       De kapel Maria “Moeder van Troost” in Ronckenstein. Deze kapel wordt voor het eerst genoemd in een document uit 1761. Zij behoort dan bij de Nederhoeve, later de Onderste Hof. Deze boerderij was al vanaf 1400 eigendom van de Heren van Kessel. De Nederhoeve kwam in 1449 aan de Kruisheren van Roermond, die haar in 1743 moesten afstaan. De huidige gebouwen zijn gedeeltelijk uit de 18e eeuw. Deze kapel was oorspronkelijk gewijd aan de heilige bisschop St.Cornelis. Hij was beschermheer tegen besmettelijke ziekten, zowel bij mensen als bij het vee en had een hoorn als attribuut. Pas in recentere tijd werd de kapel toegewijd aan Maria “Moeder van Troost”. Op het altaar staat een houten kastje dat een elegant beeldje van Maria met kind bevat. De top van de voorgevel toont een ingemetseld wapenschild van mergelsteen, waarop de hoorn van de heilige Cornelius is afgebeeld. Deze mooi onderhouden kapel wordt nu op vandaag nog druk bezocht en velen steken er dan een kaarsje aan.

Vieringen in-/ rondom de kapellen

 Beesel

In de kapel van Onze Lieve Vrouw van Smarten wordt jaarlijks op/omstreeks St.Jan een H. Mis opgedragen. In 2017 is dit op 24 juni.

Reuver

In de St.Lambertuskapel wordt op of rond de feestdag van deze heilige ( 17 september ) een H. Mis opgedragen. Na afloop is er rondom de kapel een gezellig samenzijn buiten rond de kapel met koffie en vlaai. Dit jaar ligt het in de bedoeling de H.Mis te vieren op zondag 17 september om 10.45. Daardoor komt de H.Mis in de Lambertuskerk zelf te vervallen.

Offenbeek

In de nieuwe St. Barbarakapel wordt ieder jaar in juni een H. Mis opgedragen die opgeluisterd wordt door het Trommel en Fluiterkorps St. Barbara en de Schutteij St.Barbara. Dit jaar is dit op dinsdag 6 juni om 20.00 uur.

Processies

Processie naar de Lambertuskapel:   deze is voor het laatst gehouden in 2009 tgv de herinzegening na de restauratie van de kapel. Wellicht heeft deze processie periodiek nog toekomst.

Sacramentsprocessies: in Beesel: Deze wordt jaarlijks op Sacramentsdag gehouden met medewerking van de Harmonie.
                                         In Reuver: Deze wordt op de zondag na Sacramentsdag kleinschalig gehouden.

Lichtprocessie:  De vroegere Lichtprocessie van Offenbeek ter ere van O.L. Vrouw van Fatima, wordt nu in Reuver gehouden in de voormalige kloostertuin van het H.Hartklooster op 14 oktober 2017, aansluitend aan de H.Mis van 19.00 uur.